Gepost op

Welke systeemcamera past bij jou

Kees Krick Media - camerakeuze

Steeds meer mensen ontdekken de voordelen en gemakken van een systeemcamera. Deze nieuwe camerasoort is de langverwachte opvolger van de spiegelreflex. Je krijgt dezelfde beeldkwaliteit en daarbovenop veel leuke, nieuwe, geavanceerde mogelijkheden. Maar welke systeemcamera past het beste bij jou. Want er bestaan er inmiddels zoveel, dus hoe maak je een keuze. Je leest het in dit artikel.

Cameratypen

Er bestaan tegenwoordig zoveel systeemcamera’s dat je ruim de keuze hebt. Afhankelijk van jouw eisen en wensen kun je daardoor het camerasysteem kiezen dat het beste bij jouw voorkeuren en fotografiestijl past. Dat is erg belangrijk, want niet elke camera is voor iedereen even geschikt. Koop dus niet zomaar een camera omdat een vriend of kennis ermee rondloopt en lyrisch is over de fotokwaliteit of de bediening, of omdat je juist dat ene merk zo vaak ziet dat het wel de beste keuze moet zijn. Kijk verder niet alleen naar de camera, maar vooral ook naar het lenzenaanbod. Hebben ze de lenzen die jij graag wilt hebben? Zoals een weerbestendige zoomlens, een compacte telelens, of een setje lichtsterke primes.

Grofweg zijn er drie verschillende cameratypen / sensorsoorten waaruit je kunt kiezen. Te weten een full frame systeemcamera, een APS-C systeemcamera, of een Micro Four Thirds systeemcamera. Wat de eigenschappen en de voor- en nadelen van met name full frame en APS-C zijn, lees je in dit artikel. Twijfel je nog tussen een spiegelreflex en een systeemcamera, of wil je weten wat de verschillen en overeenkomsten zijn? Dat lees je in dit artikel.

Kies liever geen camera vanaf papier of je beeldscherm. Bezoek liever jouw favoriete camerawinkel en probeer eerst een paar toestellen uit (mijn favoriete winkels zijn Camera.nu en Kamera Express). Hoe ligt een toestel in de hand, bevalt de bediening jou, zitten de belangrijke functies die jij nodig hebt erop. Je kunt hier meteen advies krijgen en wat merken of toestellen met elkaar vergelijken. Neem eventueel een eigen geheugenkaartje mee, zodat je wat testopnamen kunt maken om ze later thuis in alle rust te bekijken. Je schiet vast geen kunstwerkjes in de winkel, maar het geeft wel een indruk. Of je de camera (of lens) daarna meteen ter plaatse koopt, of op een later moment via de webshop (van diezelfde winkel is wel zo netjes) is vervolgens aan jou.

Dus… uit welke camerasystemen en cameramodellen kun je zoals kiezen?

 

Sony systeemcamera’s

Bij Sony heb je keuze uit twee verschillende cameralijnen (eigenlijk zijn het er sinds kort drie).

Sony Full frame

De eerste cameralijn wordt gevormd door de immens populaire Sony Alpha A7-serie. Dit zijn zogenaamde full frame camera’s en deze cameralijn bestaat op dit moment uit drie verschillende cameramodellen. Namelijk de Sony Alpha A7 Mark III, Sony Alpha A7R Mark III en de Sony Alpha A7S Mark II.

De A7 kun je zien als het gewone model of instapmodel. Het is de meest betaalbare full frame systeemcamera. De Sony A7R heeft een hogere resolutie en een ander sensorontwerp waardoor de camera in staat is om meer en fijnere details vast te leggen. Hij is dan ook een stuk prijziger. De Sony A7S heeft een relatief lage resolutie van twaalf megapixels, maar de sensor is extra lichtgevoelig en blinkt daardoor uit bij weinig licht. De camera is vooral bedoeld om mee te filmen. Alle drie de cameramodellen beschikken over een geavanceerd 5-assig beeldstabilisatiesysteem.

Van de A7 en A7R is inmiddels de derde versie uitgekomen. Dit wordt  aangegeven met het achtervoegsel Mark III. Het wachten is nu op de opvolger van de A7S, want dat is nu nog een Mark II. Het lijkt misschien of Sony erg snel en erg veel camera’s uitbrengt, maar het is belangrijk om te onthouden dat het om drie verschillende modellen gaat binnen één cameralijn. Daarnaast blijven ook de oudere modellen nog lange tijd te koop, waardoor je voor relatief weinig geld al een full frame systeemcamera kunt kopen.

Recentelijk is de eerste telg uit een volledig nieuwe cameralijn uitgekomen en dat is de Sony Alpha A9. Voor het gemak zie ik hem voor nu nog even als een uitbreiding van de bestaande A7-cameralijn. De Sony A9 is vooral gericht op de professionele markt en is bedoeld om (beroeps)fotografen te verleiden de overstap te maken van een spiegelreflex naar een systeemcamera.

Sony APS-C

De tweede (derde?) cameralijn van Sony wordt gevormd door de zogenaamde APS-C cameramodellen. De sensor in deze camera’s is een maatje kleiner dan die in een full frame camera, maar kleiner betekent zeker niet slechter. Het is gewoon een andere camerasoort. Momenteel kun je kiezen uit de Sony Alpha A6500, A6300 en A5100. Ook de al wat oudere Sony Alpha A6000 is trouwens nog steeds te koop. Het grootste verschil tussen de A6500 en A6300, is dat de A6500 ingebouwde beeldstabilisatie heeft. De Sony A5100 is juist zeer compact en licht en kun je zien als een eenvoudig instapmodel. Kanttekening bij deze cameralijn is dat Sony er al jarenlang geen lenzen meer voor heeft uitgebracht. Je moet het daarom doen met de paar lenzen die er al zijn, of je bent aangewezen op lenzen die voor de A7(R/S) bedoeld zijn. Die passen gewoon op een A6x00 of A5x00, maar deze lenzen zijn naar verhouding groot, zwaar én erg duur, omdat ze voor full frame ontwikkeld zijn.

Sony premium compact

Geen systeemcamera’s (want geen verwisselbare lens), maar wel zeer mooie compacte toestellen, vormen de RX100 premium compact camera’s van Sony die een vaste zoomlens hebben en een zogenaamde één-inch sensor. Het nieuwste model is de Sony RX100 Mark V, maar omdat alle voorgaande modellen ook nog gewoon verkrijgbaar zijn, is er een RX100 in elke prijsklasse te vinden. Dit is echt een camera die je altijd en overal met je mee kunt nemen. Veel fotografen hebben er dan ook eentje naast hun systeemcamera of spiegelreflex.

 

FujiFilm systeemcamera’s

Op de camera’s van FujiFilm zitten opmerkelijk veel handige knoppen, waardoor je nog maar zelden in het cameramenu hoeft te zijn. Je hebt hierdoor een snelle en directe toegang tot de belangrijkste camerafuncties. Een traditionele PASM-knop ontbreekt op deze toestellen. In plaats van eerst een camerastand te kiezen en daarna je instellingen aan te passen, gebruik je draaiknoppen op de camera en draairingen op de lens om rechtstreeks het diafragma, de sluitertijd en een ISO-waarde op je camera in te stellen. Zoals dat vroeger ook ging op camera’s.

Dit werkt erg intuïtief. Je kunt heel snel op (veranderende) situaties reageren en kunt je camera zodra je ergens iets ziet meteen instellen zonder op een scherm of door de zoeker te turen. De camera’s zijn hierdoor misschien vooral geschikt voor fotografen die weten wat ze doen en een ruime ervaring op het gebied van fotografie en camera’s hebben. Maar omdat je ook nog steeds van alles automatisch kunt laten regelen, kun je zelfs als beginner prima met deze toestellen uit de voeten. Ik heb een uitgebreid eBook geschreven waarin precies staat uitgelegd wat nu het verschil is met camera’s van andere merken (met een PASM-knop) en hoe je een bepaalde ‘camerastand’ op je FujiFilm-camera instelt.

Ook FujiFilm heeft meerdere cameralijnen. Full frame camera’s zal je er echter niet aantreffen, want die heeft vooralsnog alleen Sony. Bij FujiFilm vind je wel APS-C camera’s en middenformaat camera’s.

FujiFilm APS-C

Bij de APS-C camera’s die wat betreft vormgeving veel weg hebben van een vintage (spiegelreflex)camera, is de weerbestendige FujiFilm X-T2 momenteel het topmodel. De FujiFilm X-T20 is hier een compactere en lichtere uitvoering van. De camera kan ongeveer hetzelfde, maar de zoeker is bijvoorbeeld een stukje kleiner en de camera is niet weerbestendig gemaakt. De X-T20 is wel een stuk aan­trekkelijker geprijsd.

De FujiFilm X-A5 is een compacte en lichte camera zonder het kenmerkende spiegelreflex-uiterlijk. Hij heeft geen digitale zoeker, dus je moet via het scherm werken. Dat scherm kun je omdraaien, waardoor deze camera ideaal is voor vloggers en bloggers of om selfies te maken. Het is meteen ook het instapmodel.

FujiFilm ‘range finder’

Bij de camera’s uit de volgende cameralijn zit de digitale zoeker niet in een bult midden op het toestel (zoals bij de X-T2 en X-T20), maar in de linker bovenhoek aan de achterzijde. Geheel in de stijl van een zogenaamde range finder camera. Hierdoor kun je met het ene oog door de zoeker kijken en tegelijkertijd met je andere oog langs de camera om de boel in de gaten te houden. Bij de FujiFilm X-E3 is dit een ‘gewone’ digitale zoeker. Dus je ziet ‘live’ of de compositie, kleuren en belichting goed zijn.

De weerbestendige FujiFilm X-Pro2 is in deze lijn het topmodel. Daar zit een bijzondere zoeker op. Het is namelijk een hybride zoeker. Dit houdt in dat je kunt schakelen tussen een digitale zoeker en een optische zoeker. Met de optische zoeker kijk je via een extra venstertje langs de lens. Je ziet zelfs meer dan er op de foto komt. Dat is expres gedaan, omdat je zo de omgeving goed in de gaten kunt houden. Bijvoorbeeld zodat je iemand al ziet aankomen voordat hij of zij het beeld instapt en je precies op tijd kunt afdrukken. Dat is onder andere handig bij straatfotografie en documentaire fotografie. Daarnaast kun je de twee zoekers tegelijkertijd gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld een kleine digitale weergave in een hoek van het optische beeld neerzetten.

Mocht het idee van een range finder je bevallen, maar je hebt geen zin om lenzen te wisselen? Dan is de FujiFilm X100F mogelijk iets voor jou. Deze camera heeft net als de X-Pro2 een hybride zoeker, maar hier zit een vaste 23 millimeter f/2 lens op (35 millimeter omgerekend naar full frame). Het is dus geen systeemcamera (je kunt immers de lens niet verwisselen), maar wel een zeer kleine, lichte en ook nog eens geruisloze camera, die vooral ideaal is voor reportages, reisfotografie, straatfotografie en documentaire fotografie.

FujiFilm speciaal voor filmers

FujiFilm heeft kort geleden een heel nieuw cameramodel aangekondigd en dat is de weerbestendige FujiFilm X-H1. Het is de eerste camera van FujiFilm met ingebouwde 5-assige beeldstabilisatie en hij is vooral gericht op de professionele markt. Ten opzichte van de andere besproken camera’s van FujiFilm zijn er een aantal geavanceerde filmfuncties ingebouwd, wat niet wegneemt dat je hier ook prima foto’s mee kunt maken.

FujiFilm middenformaat

De FujiFilm-camera’s waar we het tot nu toe over hebben gehad, hebben een APS-C sensor aan boord. Die sensor is een stukje kleiner dan een full frame sensor, maar het kan ook altijd nog groter. Dat brengt ons bij de laatste cameralijn van dit merk. Daar zit vooralsnog nog maar één cameramodel in en dat is de FujiFilm GFX 50S. Het is een zogenaamde middenformaat camera met een sensor die aanzienlijk groter is dan full frame. Zowel de camera als de lenzen zijn hierdoor ook een flink stuk groter, zwaarder én duurder. De beeldkwaliteit is enorm hoog. Denk aan detaillering, scherpte en dynamisch bereik. Daarnaast kun je met extreem kleine scherptedieptes werken, veel kleiner nog dan bij een full frame camera. Je kunt hier niet de lenzen van de overige FujiFilm-camera’s op gebruiken, alleen de nieuwe GF-lenzen die hiervoor gemaakt zijn. Voor middenformaat kies je vooral als je beroepsmatig zoiets als portret- of modefoto’s maakt waarbij zeer hoge eisen aan de beelden gesteld worden, of wanneer je van de specifieke ‘middenformaat look’ houdt.

 

Olympus systeemcamera’s

Er zijn twee merken die een heel ander sensorformaat gebruiken – namelijk Olympus en Panasonic – en dat wordt het Micro Four Thirds systeem genoemd. Waar APS-C en full frame nog uit de analoge tijd afstammen, is M43 (Micro Four Thirds) helemaal vanaf de grond opgebouwd speciaal voor het digitale tijdperk. Deze sensor is kleiner dan APS-C. Daarnaast is de beeldverhouding 4:3 (net als bij smartphones en compact camera’s). Bij APS-C en full frame is de beeldverhouding 3:2. De foto’s zijn hierdoor iets minder breed maar wel een stukje hoger. Een kleine(re) sensor schrikt misschien af, maar moderne camera’s hebben een zeer hoge beeldkwaliteit, waardoor dit ruimschoots gecompenseerd wordt. Al kies je misschien niet voor dit cameratype als je voornamelijk bij weinig licht werkt.

Het grote voordeel is dat de camera én de lenzen kleiner en lichter kunnen blijven. Vooral als je het vergelijkt met full frame. Ten opzichte van APS-C zijn de verschillen nog maar klein. Je kunt hierdoor een behoorlijk compacte set samenstellen, wat bijvoorbeeld handig is als je veel reist, wandelt of fietst. Ook is de scherptediepte veel groter dan bij full frame. Je hebt al meteen meer scherp in beeld, iets waar je bij full frame soms behoorlijk wat moeite voor moet doen. Dit heft een mogelijk kwaliteitsverschil door de sensorgrootte dan ook vaak weer op.

Olympus Mirco Four Thirds

Het topmodel van Olympus is de Olympus E-M1 Mark II. De camera is weerbestendig en heeft een zeer effectief 5-assig stabilisatiesysteem. De Olympus E-M10 Mark 3 is hier de compacte, lichte en goedkopere uitvoering van. Hij mist wel de weerbestendigheid. De Olympus E-M5 Mark 2 heeft veel overeenkomsten met de E-M1 en is vooral gericht op creatieve foto-enthousiasten (waar de E-M1 vooral op beroepsfotografen is gericht). Wat betreft prijs zit hij tussen de E-M1 en E-M10 in.

Dan is er nog een cameralijn met de zogenaamde PEN-camera’s. Dit zijn kleine, lichte camera’s die niet op een spiegelreflex lijken en extra handzaam zijn. Er passen precies dezelfde lenzen op als op alle andere Olympus (en Panasonic, zie hieronder) camera’s. De pas aangekondigde Olympus E-PL9 is een modieuze camera. Er is veel aandacht besteed aan het design en je kunt er een aantal stijlvolle accessoires voor kopen. Het scherm kun je omdraaien. Selfie-makers, vloggers en bloggers lijken dan ook de voornaamste doelgroep van dit cameramodel. De Olympus PEN-F is tot slot een camera in retro stijl. Hij is gebaseerd op de originele PEN-camera uit 1963 en de nadruk ligt vooral op het unieke design.

 

Panasonic systeemcamera’s

Naast Olympus houdt ook Panasonic zich aan de M43-standaard. Camera’s, objectieven en accessoires zoals flitsers zijn dan ook volledig uitwisselbaar tussen deze twee merken. Je kunt dus bijvoorbeeld prima een Olympus camera met een Panasonic lens combineren, of andersom. Dat was ook de opzet van het M43-systeem, alleen zijn er helaas maar weinig fabrikanten ingestapt.

Panasonic Mirco Four Thirds

De Panasonic Lumix GH5 en Panasonic Lumix G9 zijn de topmodellen van dit merk. Ze hebben een ingebouwde digitale zoeker en het uiterlijk van een spiegelreflex. De GH5 is vanwege de geavanceerde filmfuncties vooral populair bij filmers, terwijl de G9 met name voor fotografie is bedoeld. Daarbovenop is kort geleden de Panasonic Lumix GH5S aangekondigd. Deze camera heeft een speciale sensor met het bescheiden aantal van ongeveer tien megapixels. Hij is net als de Sony Alpha A7S specifiek gericht op professionele filmers en biedt een hoge beeldkwaliteit (video én foto’s) bij weinig licht.

Verder zijn er nog de net aangekondigde Panasonic Lumix GX9 en de al langer bestaande Panasonic Lumix GX80. Ze hebben een zoeker in de linker bovenhoek van de achterzijde en lijken daarmee weer een beetje op een range finder camera. De Panasonic Lumix GX800 moet het zonder ingebouwde digitale zoeker doen en is een eenvoudig instapmodel. Tot slot is er ook nog de wat oudere Panasonic Lumix G80.

 

Canon systeemcamera’s

Waar merken als Sony, FujiFilm, Olympus en Panasonic alleen nog systeemcamera’s maken (of althans geen spiegelreflexen meer, soms wel compact camera’s of actiecamera’s), moeten Canon, Nikon en Pentax het nog steeds vooral hebben van hun spiegelreflexen. Canon heeft al wel enkele systeemcamera’s uitgebracht, maar je kunt je afvragen hoe serieus het bedrijf dit tot nu toe heeft opgepakt. Er bestaan bijvoorbeeld maar een paar (native) lenzen voor. Nu kun je via een adapter de bestaande Canon-lenzen (bedoeld voor een spiegelreflex dus) ook erop gebruiken, maar het is de vraag of dat voor iedereen / de voornaamste doelgroep wel zo handig is. Want een nieuw camerasysteem werkt pas optimaal als de lenzen er speciaal voor ontworpen zijn. Laten we het er maar op houden dat Canon dit systeem in een heel rustig tempo aan het opbouwen is 😉

Canon APS-C

Waar de nummering van cameramodellen vaak aardig aangeeft met wat voor soort camera je te maken hebt (geen of weinig nullen is meestal professioneel / prosumer; meer nullen betekent enthousiaste fotograaf / beginner / instapper) is de nummering bij de systeemcamera’s van Canon op z’n minst verwarrend te noemen.

De Canon EOS M5 met ingebouwde digitale zoeker heeft nog het uiterlijk van een spiegelreflex. De Canon EOS M6 is compacter en moet het zonder ingebouwde digitale zoeker doen. Hetzelfde geldt voor de Canon EOS M100 (en de al wat oudere Canon EOS M10) die je meer als een compact en eenvoudig te gebruiken instapmodel moet zien.

Dan hebben we nog de kort geleden aangekondigde Canon EOS M50. Deze camera heeft net als de Canon EOS M5 weer het vertrouwde uiterlijk van een spiegelreflex en een ingebouwde digitale zoeker. De M50 bevat het nieuwste van het nieuwste van Canon en is hopelijk het startsein voor Canon om nu wel serieus aandacht te besteden aan hun systeemcamera’s én lenzen.

Ter afsluiting

Zoals je ziet zijn er mogelijkheden genoeg. Aan de ene kant is dat prettig. Aan de andere kant kan het best lastig zijn om een keuze te maken uit al die mooie nieuwe camera’s. Gelukkig bestaan er tegenwoordig geen “slechte” camera’s meer. Een miskoop is zeer onwaarschijnlijk (tenzij je pech hebt en een maandagmorgen exemplaar treft), je kunt hooguit een camera kopen die minder goed bij jou past.

De beeldkwaliteit is hoger dan ooit. Zeker vergeleken met de digitale camera’s van een paar jaar geleden of die uit de prille begintijd van de digitale fotografie. Verder zijn we nog nooit zo verwend geweest wat betreft technisch geavanceerde apparatuur. Op onze camera’s verschijnen steeds mooiere en slimmere snufjes om ons te helpen de mooiste foto’s te maken. Laten we alleen niet vergeten dat het niet de camera is die de foto maakt maar de fotograaf. Staar je dus niet blind op de nieuwste snufjes en de allerhoogste / allerbeste technische specificaties. Een overkill aan functies en overdreven zware specificaties dragen relatief weinig bij aan het beeld.

Verder moet het ook nog “klikken” tussen jou en de camera. Denk aan hoe een toestel in de hand ligt, de bediening; gewoon of je het fijn vindt om ermee te werken. En de een vind het totaal geen probleem om met een zware rugzak vol fotoapparatuur door de bergen te trekken, terwijl een ander ervoor kiest om een compacte en lichte camera-set mee te nemen.

Tot slot… Uiteindelijk zijn het vooral wij fotografen die ons mateloos druk maken over camera’s, sensoren, specificaties, scherpe pixels en lichtsterke lenzen met weinig vervorming. In de beelden is dit later allemaal slechts in beperkte mate terug te zien. Zeker als je kijkt hoe beelden tegenwoordig vooral bekeken worden: via websites, tablets, telefoons, enzovoort. Een spread in een blad of een billboard is immers niet voor iedereen weggelegd – en zelfs dan beschik je met relatief weinig middelen al over meer dan voldoende beeldkwaliteit. Hierover meer in een volgend artikel!