Heb je dat ook weleens? Dat je met je telefoon fotografeert en dat het dan net lijkt of de foto die je zojuist hebt gemaakt een halve dag in een emmer met bleekwater heeft gelegen? In plaats van een fraaie, kleurrijke en contrastrijke plaat waar de details en kleuren van het beeld afspatten, lijkt het complete beeld bedekt met een vreemde melkachtige waas en ogen de kleuren grauw en vaal. Hoe komt dit en vooral, hoe voorkom je het? Lees snel verder!
Om het meteen maar te verklappen, bijna altijd wordt dit veroorzaakt door de zon (of een felle lamp, maar vanwege de leesbaarheid beperk ik mij hier tot de zon). In bepaalde situaties schampt het zonlicht of lamplicht namelijk vlak langs de lens van de telefooncamera en dat zorgt voor een melkachtige waas over de foto en het verdwijnen van zowel de kleuren als de detaillering.
Die foto is daardoor meteen waardeloos en kan meteen de digitale prullenbak in. Geen probleem als je nog ter plaatse bent en snel een nieuwe, betere foto kunt maken, maar wel een ramp als je het pas later ziet zodra je alweer ergens anders bent. Ik leef met je mee, want ik heb het regelmatig meegemaakt.
Tip: Wil ook jij de mooiste foto’s maken met jouw smartphone? Volg dan een workshop smartphone fotografie bij mij. Het maakt niet uit welke telefoon je hebt.
Wanneer en waarom treedt lensflare op
Dit fenomeen treedt in heel specifieke situaties op. Welke zijn dat?
Zolang de zon zich achter jou en je smartphone bevindt is er niets aan de hand. Want dan kan de camera van jouw telefoon deze lichtbron niet zien. Ook als de zon wat meer opzij maar wel nog steeds buiten bereik van de camera staat is er geen vuiltje aan de lucht.
Het gaat pas verschrikkelijk mis zodra de zon zich pal naast of boven de telefoon bevindt. Onder de telefoon gaat natuurlijk wat moeilijk, maar zou precies hetzelfde probleem opleveren :-) Je ziet de zon nog net niet in beeld verschijnen, omdat de lichtbol zich iets te veel aan de zijkant of bovenkant bevindt. Maar de lichtstralen strijken nu wel onbelemmerd langs de achterzijde van de telefoon en dus ook precies over de cameralens, met een totaal uitgebleekte foto als gevolg.
Complicatie is dat je het tijdens het fotograferen vaak niet eens ziet, juist omdat je in fel zonlicht staat te fotograferen en er allerlei reflecties op het beeldscherm ontstaan. Vandaar dat je het pas naderhand ontdekt, zodra je weer uit de felle zon weg bent.
Niet alleen bij een telefooncamera
Dit is overigens niet alleen maar een telefoonprobleem hoor. Ook bij traditionele camera’s (“grote / echte / ouderwetse” camera’s, hoe je het ook wilt noemen :-) gebeurt precies hetzelfde. Alleen gebruik je bij die camera’s meestal een grote plastic zonnekap en die houdt al dat nare strooilicht effectief weg van de lens.
Jaren geleden heb ik hier al eens over geschreven. Bij het maken van nachtfoto’s had ik toen vaak last van lantaarnpalen die in een bepaalde hoek ten opzichte van de camera stonden. Ondanks dat ik altijd en overal een zonnekap gebruikte. Dus je snap dat het best even duurde voordat ik doorhad waar die vreemde lichteffecten in mijn foto’s vandaan kwamen…!
Gebruik je hand als zonnekap tegen lensflare
Je moet dus vooral oppassen zodra de zon (grofweg) recht boven of naast je telefoon staat. Hoog of laag in de lucht maakt allemaal niet zoveel uit. Het gaat er puur om dat het licht langs de achterzijde van je telefoon strijkt. Of langs de voorzijde als je een Selfie maakt.
De oplossing? Net als bij een grote camera heb je een zonnekap nodig. En natuurlijk heb je die niet. Of toch wel?
Het volstaat je hand, een vinger, of zoiets als een petje te gebruiken om het zonlicht af te schermen. Plaats je hand dus aan de kant van de telefoon waar het storende licht vandaan komt. Let alleen wel heel goed op, want je ziet al snel één of meer vingers in beeld en die komen dan natuurlijk ook op je foto te staan.
Telefoon draaien om lensflare kwijt te raken
Wat eventueel ook kan is de telefoon een fractie draaien zodat de zon zich nog net achter je telefoon bevindt (de niet-camerakant dus). Maar dan richt je het toestel wel een beetje anders op je onderwerp en dus verandert (de compositie van) het beeld, wat meestal niet de bedoeling is.
Een andere optie is de zon achter een object verstoppen dat zich vlakbij bevindt. Zoals een boom of een huis of een lantaarnpaal. Daar hoef je vaak maar een paar stappen (opzij, vooruit of achteruit) voor te zetten. Ook nu verandert de beeldopbouw, want je verplaatst je een stukje. Opties genoeg in ieder geval!
Lensflare als gekleurde bolletjes en lichtvlekjes
Staat de zon nog verder naar voren zodat je de lichtbol nu ook in beeld te zien krijgt? Dan ben je deze nare melkachtige gloed gelukkig meteen kwijt. Wel kan en zal er nu vaak “gewone” lensflare ergens in beeld verschijnen.
Denk aan kleine gekleurde lichtvlekken, of het enorme nare groene bolletje als je met een iPhone fotografeert.
Probeer die lensflare dan waar mogelijk op een handige plek in beeld te krijgen. Ook weer door je telefoon een fractie anders te richten.
Lensflare kan er overigens ook heel sfeervol en creatief uitzien, mits het niet storend in beeld staat.
Tip: Wil ook jij de mooiste foto’s maken met jouw smartphone? Volg dan een workshop smartphone fotografie bij mij. Het maakt niet uit welke telefoon je hebt.
Samenvatting
Lensflare treedt op zodra een felle lichtbron zoals de zon precies langs de achterzijde van je telefoon en dus de lens van de camera strijkt. Er ontstaat dan een lelijke melkachtige gloed die jouw foto totaal verpest. Dit effect treedt alleen op als de zon pal naast of boven je staat, maar nog net buiten beeld is. Je ziet de zon dus niet op de foto, maar het licht schampt wel langs de cameralens.
Je lost dit op door met bijvoorbeeld een vinger of je hand het zonlicht aan die kant van de telefoon te blokkeren. Let wel op dat je het niet inbeeld te zien krijgt.
Staat de zon meer naar voren zodat deze lichtbol in beeld verschijnt? Dan lukt deze truc niet mdeer. Gelukkig treedt de lelijke melkachtige waas nu niet op. Wel kun je ‘gewone’ lensflare zien: gekleurde bolletjes of lichtvlekjes. Door je telefoon net iets anders te richten verplaats je die eventueel naar een minder storende, wat meer onopvallende plek in de foto.
Op mijn website en in mijn eBooks vertel ik vanuit mijn eigen kennis en ervaring. Wat je hier leest heb ik zelf ondervonden en diepgaand onderzocht, waarbij ik altijd op zoek ga naar de handigste werking, beste oplossing, of slimste methode.
Ook licht ik graag toe waarom iets zo werkt, wanneer bepaald gedrag optreedt en waar je in welke situatie(s) rekening mee moet houden.
Daardoor blijft het bij een tip, advies, of oplossing niet bij het ‘domweg’ uitvoeren van een trucje, maar begrijpt je echt waarom, hoe en wanneer je iets het beste toepast.
