Telefoonfabrikanten zoals Apple en Samsung spreken steeds vaker van optische zoom kwaliteit (optical zoom quality). Dat is een leuke term voor een camera die helemaal niet bestaat, maar die je wel kunt gebruiken :-) Hoe dat zit lees je hier.
Tip: Wil ook jij de mooiste foto’s maken met jouw smartphone? Volg dan een workshop smartphone fotografie bij mij. Het maakt niet uit welke telefoon je hebt.
Camera’s
Op de meeste smartphones zitten meerdere camera’s. Makkelijk te herkennen aan de rondje glaasjes aan de achterzijde van het toestel. Daar ergens zit ook een kleine led-flitser, een gaatje met erachter een microfoontje, en soms een dieptesensor (scherpstelhulp).
Door onderin de camera-app (vlakbij de afdrukknop) op het pictogram van een getal te tikken, kies je met welke camera je wilt fotograferen. Veel voorkomende getallen zijn: 0,5x of 0,6x, 1x, en 3x of 5x. Zo’n getal geeft steeds de mate van vergroting van het beeld aan (‘zoomstand’).
Hierbij wordt de 1x-hoofdcamera als standaard genomen, dat is de hoofdcamera. Hiermee vergeleken zie je met 0,5x of 0,6x (bijna) twee keer zoveel in beeld en dat wordt ultragroothoek of supergroothoek genoemd. Kies je 3x of 5x dan zie je minder van de omgeving terwijl je wat ver weg is een stuk dichterbij haalt. Een telelens dus.
Extra vergrotingen (‘zoomstanden’)
Tot enkele jaren geleden zag je onderaan de camera-app precies evenveel getallen als dat er camera’s zijn. Dus drie getallen bij een telefoon met drie camera’s, twee getallen bij twee camera’s, enzovoort.
Vandaag de dag zie je steeds vaker meer getallen dan dat er camera’s zijn. Zoals vier getallen terwijl er ‘maar’ drie camera’s aanwezig zijn. Eén van die vier getallen is dan wat ik vaak gekscherend “een nepcamera” of virtuele camera noem. Die is er namelijk helemaal niet.
Nieuwe 2x “camera”
Zo kom je op veel moderne smartphones een 2x vergroting tegen die door fabrikanten wordt aangeprezen als zijnde van optische zoom kwaliteit (optical zoom quality). Soms wordt er zelfs gesproken over “een ingebouwde 2x telelenscamera” of “een 2x telelens van optische kwaliteit” of “meerdere geavanceerde camera’s in één”.
Allemaal leuk bedachte termen, maar erg verwarrend voor wie een nieuwe smartphone wil kopen. Want nogmaals, deze camera is nergens op zo’n telefoon te vinden! Dus hoe zit dat nou echt?
Dankzij extra hoge resolutie
Wat er echt aan de hand is, is dat de beeldsensor van een telefooncamera steeds vaker een extra hoge resolutie heeft, waardoor de camera enorm veel details kan vastleggen. Denk aan 48, 50, 100, of zelfs 200 megapixels.
Omdat die sensor zoveel extra details ziet (vergeleken met een oudere sensorgeneratie), is bedacht dat je hier gerust 2x digitaal op kunt inzoomen. Je krijgt dan een foto met nog steeds een heel behoorlijke kwaliteit. En dat is nu precies wat bedoeld wordt met optische zoom kwaliteit. Het is een beelduitsnede van de 1x camera.
In feite wordt hiermee bedoeld: je krijgt de kwaliteit die je mag verwachten van een echte 2x camera. Terwijl het in werkelijkheid dus gaat om een beelduitsnede, digitale zoom. Alleen het middelste stukje van de sensor blijft over, waardoor het net lijkt of je 2x inzoomt (je houdt dan 1/4 van het originele beeldmateriaal over, dus 12 megapixels als de sensor 48 megapixels heeft).
Zelf zie ik duidelijk verschil tussen een foto gemaakt met 2x optische zoom kwaliteit en een foto van een echte 2x telelens. Dus je moet het wel met een korreltje zout nemen. Maar goed, de kwaliteit is inderdaad heel behoorlijk en de foto is zeker goed bruikbaar. Veel beter dan wanneer je 2x inzoomt op een ‘ouderwetse’ sensor van maar 12 megapixels. Dus je hoort mij niet klagen.
2x optische zoom kwaliteit
Bij in ieder geval Apple (iPhone) en Samsung kan er nu dus een 2x vergroting van ‘optische zoom kwaliteit’ op een smartphone zitten. Die zie je niet terug aan de achterkant, omdat het beeld van de 1x-camera wordt bijgesneden, waardoor het alleen maar lijkt of je bent 2x bent ingezoomd. Of dit op jouw telefoon zit, of eentje die je misschien wilt kopen, lees je terug in de specificaties op de website van de fabrikant.
Op zich kun je net zo goed met twee vingers via het scherm inzoomen tot je op 2x zit. Dat geeft exact hetzelfde effect als op de aanduiding 2x tikken. Dat laatste gaat natuurlijk wel veel sneller en makkelijker. Zie het dan ook vooral als een soort snelkoppeling om meteen van bijvoorbeeld 1x naar 2x te springen, net zoals je ook op je computer en in de browser snelkoppelingen hebt.
Samsung
Op bijvoorbeeld de Samsung S25 Ultra en Samsung S26 Ultra zit behalve 2x ook nog een vergroting van 10x met optische zoom kwaliteit. Dit keer wordt de (echte) 5x telelens gebruikt, dus dat beeld wordt ook weer 2x uitvergroot om de illusie te geven van een extra telelens van 10x.
Voor de duidelijkheid: de ‘gewone’ (lees: niet Ultra) Samsung S25 en Samsung S26 hebben wel een 3x telelens, maar geen 6x optische zoom kwaliteitsstand. Dit omdat deze telelens maar 10 megapixels heeft, dus dan gaat het trucje niet op. Deze 3x telelens zit ook op de Samsung S25 Ultra en S26 Ultra, want die hebben maar liefst twee telelenzen. Alleen de 5x telelens heeft 50 megapixels, vandaar dat het daarmee wel lukt (10x).
iPhone
Op elke recente iPhone zit nu een 2x vergroting van optische zoom kwaliteit. Denk aan de nieuwste iPhone 17 serie, de iPhone 16e en iPhone 17e, maar ook iets oudere toestellen zoals de iPhone 16 serie, iPhone 15 serie en tot slot de iPhone 14 Pro en iPhone 14 Pro Max.
De gloednieuwe iPhone 17 Pro en iPhone 17 Pro Max hebben aanvullend ook nog een 8x vergroting van optische zoom kwaliteit. Dit omdat de nieuwe 4x telelens voor het eerst over 48 megapixels beschikt. Op deze toestellen kom je zodoende de volgende vergrotingen tegen: 0.5x, 1x, 2x, 4x en 8x (waarbij 2x en 8x dus ‘nep’ zijn).
Gewone digitale zoomstanden
Wil je weten welke camera’s echt zijn en wat nepcamera’s (virtuele camera’s) zijn? Je leest er alles over in mijn artikel over echte camera’s en nepcamera’s op telefoons.
Op een Samsung-telefoon zie je zodra je op een vergroting tikt ineens extra veel getallen (het rijtje breidt zich uit, vroeger verscheen er een tweede langer rijtje onder het eerste rijtje met getallen). Alle extra getallen zijn gewone digitale zoomstanden, dus zonder optische zoom kwaliteit.
Tip: Wil ook jij de mooiste foto’s maken met jouw smartphone? Volg dan een workshop smartphone fotografie bij mij. Het maakt niet uit welke telefoon je hebt.
Samenvatting
Telefoons van onder meer Samsung en Apple (iPhone) hebben tegenwoordig camera’s aan boord waarbij wordt gesproken van optische zoom kwaliteit (optical zoom quality). Dit zijn geen echte, fysieke camera’s, maar er wordt op slimme wijze een beelduitsnede gemaakt.
Voorbeeld: de 2x-camera is tegenwoordig nagenoeg nooit meer een echte camera. In plaats daarvan wordt het beeld van de 1x-camera met een factor 2x bijgesneden, waardoor het lijkt of er ook een 2x-camera op de telefoon zit. Omdat de 1x-camera een extra hoge resolutie van 48, 50, 100, of 200 megapixels heeft, heeft het 2x bijgesneden beeld bijna dezelfde kwaliteit als wanneer er wel een echte (extra) optische 2x-camera op de telefoon zou zitten.
Je kan daarom ook spreken van een virtuele camera. Je moet de term ‘optische zoom kwaliteit’ dan ook vooral lezen en interpreteren als: het is een beelduitsnede, maar hiermee krijg je nog steeds nagenoeg dezelfde kwaliteit als die je mag verwachten van een echte camera.
Op mijn website en in mijn eBooks vertel ik vanuit mijn eigen kennis en ervaring. Wat je hier leest heb ik zelf ondervonden en diepgaand onderzocht, waarbij ik altijd op zoek ga naar de handigste werking, beste oplossing, of slimste methode.
Ook licht ik graag toe waarom iets zo werkt, wanneer bepaald gedrag optreedt en waar je in welke situatie(s) rekening mee moet houden.
Daardoor blijft het bij een tip, advies, of oplossing niet bij het ‘domweg’ uitvoeren van een trucje, maar begrijpt je echt waarom, hoe en wanneer je iets het beste toepast.
